قانونگذار سعی داشته است تا برای حمایت از حقوق و منافع کودکان قوانین سختگیرانهای را در این حوزه به تصویب برساند. در واقع هرگونه عمل مخربی که باعث آسیب رسیدن به روح، جسم و شان اجتماعی کودک شود در واقع نوعی از جرم محسوب میگردد. در برخی از مواقع شاهد آزار و اذیت جنسی، آسیبهای عاطفی، تنبیه جسمی و مواردی از این جنس علیه کودکان هستیم و گاهی دیگر نیز با ترک فعل والدین به مانند گرسنه نگه داشتن کودکان یا اهمیت ندادن به تربیت آنها مواجه میشویم. به هر حالت برای دفاع از حقوق کودکان در محاکم قضایی لازم است با قوانین و مقررات این حوزه آشنایی کامل را داشته باشید تا بتوانید حمایت بیشتری را از کودکان جامعه انجام دهید. در این مطلب از سایت وکلای اصفهان موضوع کودک آزاری را به طور کامل مورد بررسی قرار خواهیم داد.
اگه چشمهات از کار با موبایل خسته شده، فقط به این ویس گوش بده.
کودک آزاری چیست؟
ممکن است افراد مرتکب اقداماتی شوند که منجر به بروز آسیب و صدمات روحی جسمی به کودکان شود که آن را کودک آزاری مینامند. این جرایم طیف گستردهای دارند و موارد بسیاری را شامل میشوند که از جمله مهمترین آنها میتوانیم به آزار و اذیت جنسی کودکان، توهین و تحقیر کودکان، ضرب و شتم کودک، قاچاق کودکان و موارد دیگر اشاره داشته باشیم.
آزار جسمی و روحی به کودک میتواند در کوتاه مدت و بلند مدت اثرات مخربی را برای او به دنبال داشته باشد. برای مثال ممکن است که اثرات ناشی از کتک زدن کودک برای سالها بر روی بدن او قابل مشاهده باشد و در رشد فیزیکی او نیز اثر بگذارد. از سوی دیگر آسیبهای روحی باعث بروز افسردگی و استرس در کودکان میشود و اعتماد به نفس آنها را در بلند مدت میگیرد.
باید اهمیت بسیار زیادی برای کرامت انسانی کودکان قائل باشیم. جرایم جنسی میتواند کرامت انسانی کودک را تحت خطر قرار داده و در بلند مدت آثار بسیار مخربی را برای او به دنبال داشته باشد. در کشورها معمولاً قوانین مختلفی برای حمایت از حقوق کودکان به تصویب میرسد. ایران نیز از این قاعده جدا نیست و قوانین بسیاری در این زمینه به تصویب رسیده است.
انواع کودک آزاری چیست؟
درگذشته خلاء قانونی برای حمایت از کودکان در مقابل کودک آزاری به شدت احساس میشد. قانون حمایت از کودکان و نوجوانان در همین زمینه به تصویب رسید تا اهمیت این موضوع بیش از هر زمان دیگری مشخص شود. بر اساس این قانون تمامی افرادی که زیر ۱۸ سال سن دارند جزو دسته کودک و نوجوان محسوب شده و تمامی اعضای جامعه موظف به حمایت از حقوق آنان هستند.
به طور کلی آزار و اذیت علیه کودکان را میتوان در چهار دسته مختلف تقسیم بندی کرد. در ادامه به تشریح هر یک از این دستهبندیها خواهیم پرداخت تا اطلاعات شما در این خصوص افزایش پیدا کرده و راه هموارتری برای حمایت از حقوق کودکان داشته باشید:
- بروز آسیبهای جسمی به کودک: در واقع افراد میتوانند با پرتاب کردن اشیا به سمت کودکان یا تنبیه بدنی آنها منجر به آسیبهای جسمی فراوان شوند. در این زمینه لازم است برنامهریزی قبلی و سوء نیت وجود داشته باشد تا بتوانیم آن را جزوی از جرایم صورت گرفته بدانیم؛ اما اگر آسیب وارد شده تصادفی باشد اگرچه کودک از لحاظ جسمی آسیب میبیند اما آن را نمیتوانیم جرم بدانیم.
- آسیبهای جنسی: به هر حالت هرگونه بهرهوری جنسی از کودکان با زور و اجبار یا غیر از آن جزو جرایم جنسی محسوب شده و مجازاتهای سنگینی نیز برای آن در قانون در نظر گرفته شده است. همچنین نشان دادن تصاویر تحریک کننده و مستهجن به کودکان نیز جزو این نوع از آزارها به شمار خواهد رفت. این مسئله میتواند در رشد و تربیت کودک تاثیرات منفی باقی بگذارد.
- آسیبهای عاطفی: باید به این مسئله توجه داشته باشیم که کودک از لحاظ روحی و عاطفی کاملاً ضعیف بوده و باید همواره با آن رفتار درستی انجام شود. سرکوب و تحقیر کودک و همچنین توهین به شخصیت او جزو این دسته از کودک آزاری محسوب میشود. چه بسا همین رفتارهای غلط در آینده منجر به تاثیرات مخرب در روحیه فرزند شده و او را از تربیت درست باز دارد.
- غفلت از انجام وظایف: تمامی ما در قبال کودکان وظایفی را بر عهده داریم که باید در انجام آنها کوشا باشیم. باید نیازهای جسمی و روحی کودکان به خوبی مد نظر قرار گرفته و برای تامین کردن آنها نهایت تلاش خود را به کار بگیریم. مواردی مانند گرسنه نگه داشتن کودک یا محبت نکردن به او جزو این دسته از جرایم مربوطه به شمار میرود که اثرات مخربی را در پی خواهد داشت.
کودک آزاری توسط پدر به چه صورت انجام میشود؟
به طور معمول والدین علاقه شدیدی به فرزندان خود دارند اما باید به این مسئله نیز توجه داشته باشیم که گاهی عوامل مختلفی سبب میشود تا پدر یا مادر رفتار درستی با فرزند خود نداشته باشد. این رفتارهای غلط باعث اعمال خشونت یا تنبیه بدنی علیه کودکان شده و حقوق آنها را به طور کامل نقض مینماید. این مسئله میتواند کودک را در آینده با چالشهای بسیاری روبرو کند.
در صورتی تنبیههای اعمال شده از سوی والدین به عنوان کودک آزاری محسوب میشوند که شکلی بیرحمانه و خارج از عرف به خود بگیرد. در چنین شرایطی است که اثرات کودک آزاری در بزرگسالی پدیدار میشوند و کودک نمیتواند از لحاظ روحی به درک و بالندگی لازم برسد. بهتر است که والدین از روشهای تربیتی درست برای تصحیح رفتار کودکشان استفاده نمایند.
اینطور نیست که فقط افراد دور از کودک بتوانند در جهت آزار رساندن به او اقدام کنند بلکه گاهی این اقدامات غلط از سوی پدر یا مادر کودک رخ میدهد. سلامت روانی و جسمی کودک باید در اولویت قرار گرفته و رفتارهای والدین با او به گونهای باشد که کمترین آسیب به وی وارد شده و کودک مهیای حضوری موفق در جامعه در سنین بالای خود گردد تا برای اجتماع فرد مفیدی باشد.
برای جرایمی مانند آزار رساندن به کودک نیازی به شاکی خصوصی نیست بلکه نیروهای انتظامی نیز میتوانند خودشان به شخصه پیگیر جرایم صورت گرفته از سوی والدین یا افراد دیگر باشند. برای جلوگیری از بروز آسیب به جسم و روان کودکان لازم است تا در سریعترین زمان ممکن پس از مشاهده کودک آزاری آن را به مقامات مسئول در نیروهای انتظامی اطلاع دهید.
قانون حمایت از کودکان و نوجوانان
در تمامی کشورهای جهان قوانین سختگیرانهای برای حمایت از حقوق کودکان به تصویب رسیده و دولتها معمولاً بر اجرای صحیح این قوانین نظارت کامل دارند. قانون حمایت از کودکان و نوجوانان در ایران به تصویب رسیده است تا مرتکبین جرایم علیه کودکان به مجازاتهای سنگینی محکوم شده و به این شکل از منافع کودک و نوجوان حمایت گردد.
- نخستین جرایمی که ممکن است در حق کودک صورت بپذیرد شامل خرید و فروش آنها میگردد. بر اساس این قانون هرگونه خرید یا فروش و بهرهبرداری از کودکان در جهت فعالیتهای غیرقانونی مانند قاچاق و غیره میتواند مجازاتهای سنگینی را برای مرتکبین به دنبال داشته باشد. در این صورت است که فرد مجرم به شش ماه تا یک سال حبس و همچنین پرداخت ۱۰ میلیون تا ۲۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
- هرگونه اقدامی که علیه جسم یا روح کودک انجام شده و به او صدمات و آسیبهای بسیاری را وارد نماید با مجازاتهای جدی روبرو خواهد شد. برای مثال اگر رفتارهای افراد جامعه باعث استرس و اضطراب شدید در کودک شده و یا اینکه او را با مشکلات فیزیکی روبرو نماید، مجازاتهایی برابر با سه ماه و یک روز تا ۶ ماه حبس برای او در نظر گرفته میشود. همچنین فرد مجرم ملزم به پرداخت ۱۰ میلیون ریال جزای نقدی خواهد شد.
- دسته سوم مجازات کودک آزاری شامل موسسات و مراکز نگهداری کودکان و نوجوانان میشود. این موسسات بر اساس قانون موظف هستند تا در صورت مشاهده هرگونه رفتار منجر به آسیب به کودک آن را سریعا به مراجع ذیصلاح اطلاع داده و در این امر تاخیر نکنند. اگر تاخیری از سوی موسسات در اطلاع رسانی رخ بدهد به ۶ ماه حبس و پرداخت جزای نقدی ۵ میلیون ریالی محکوم خواهند شد.
راههای مختلف برای مقابله با کودک آزاری
تمامی افراد جامعه برای مقابله با کودک آزاری مسئولیتهایی را بر دوش دارند. در صورتی که در سطح جامعه یا در خانواده هرگونه رفتار غلط یا صدمه به کودک را مشاهده کردید لازم است این مسئله را در سریعترین زمان ممکن به مراجع ذیصلاح اطلاع رسانی کنید. این مسئله باعث میشود تا در بسیاری از موارد از وقوع جرایم و ضایع کردن حقوق کودکان جلوگیری به عمل آمده و منافع کودک حفظ شود.
ممکن است صدمات وارد شده به کودک از نوع روحی یا جسمی باشد که در این صورت اثرات آن در بلند مدت مشخص خواهد شد و میتواند در تربیت و رشد و بالندگی کودک اثرات مخربی را به جای بگذارد. اگر شاهد بروز کودک آزاری از سوی افراد مختلف بودید لازم است در درجه اول با پلیس تماس گرفته یا اینکه آن را با مراکز مشاوره تخصصی در زمینه کودکان در میان بگذارید تا اقدامات هرچه سریعتر انجام شود.
میتوان با تاسیس مراکز تخصصی برای ارائه مشاوره به خانوادهها در زمینه افزایش آگاهی آنها در زمینه کودک آزاری اقدامات مفیدی را به انجام رساند. از سوی دیگر مدارس و محیطهای آموزشی لازم است از فضایی کاملاً امن برخوردار باشند تا کودک بتواند ضمن تحصیل نهایت آرامش را داشته باشد. علاوه بر این خدمات پزشکی رایگان برای کودکان نیز میتواند از بروز مشکلات جدی برای آنها جلوگیری به عمل آورد.
از سوی دیگر اگر خانوادهها از حقوق کودک خود اطلاع کافی را داشته باشند زمینه را برای رشد و تربیت آنها فراهم مینمایند. باید از روشهای مختلف برای آگاهی دادن به خانوادهها استفاده کرد تا به این شکل راههای مقابله با کودک آزاری و مضرات مربوط به آن در جامعه رشد پیدا کرده و افراد حافظ منافع کودکان و نوجوانان خود باشند. در این صورت است که جامعه برای تربیت کودکان آماده خواهد شد.
همچنین رسانههای مختلف و کمپینهای آموزشی میتوانند در این زمینه گامهای موثری را بردارند. باید آموزش دادن در زمینه حقوق کودکان کاملاً فراگیر شده تا تمامی اعضای جامعه از قوانین و مقررات این حوزه اطلاعات کافی را به دست آورند. هرگونه تعلل در این زمینه باعث میشود تا حقوق کودکان بیش از هر زمان دیگری مختل شده و آنها با صدمات جسمی و روحی روبرو شوند.
نقش وکیل در پروندههای مربوط به کودک آزاری چیست؟
وکیل باید در تمامی زمینههای حقوقی دستی بر آتش داشته و درباره قوانین و مقررات آن اطلاعات کافی را به دست آورد. در صورتی که مشکل حقوقی برای کودک یا والدین او ایجاد شود وکیل وظیفه دارد با ارائه مشاوره حقوقی پرونده را به مسیری درست هدایت کند و به این شکل اجازه ندهد تا اعضای جامعه و همچنین والدین فرزند آسیبی را از نظر جسمی یا روحی به او وارد نمایند.
تسلط وکیل بر روی قوانین مربوط به حمایت از کودکان و نوجوانان باعث میشود تا سطح دانش حقوقی او بالا رفته و بتواند به شیوهای صحیحتر حافظ و منافع کودک در محاکم قضایی و انتظام میباشد. در چنین شرایطی وکیل میتواند با ارائه راهکارهای درست از ضایع شدن حقوق کودکان توسط والدین یا افراد دیگر جلوگیری به عمل آورده و مقدمات پیروزی در پرونده را فراهم نماید.
⚖️ کسب اطلاعات و اخذ مشاوره از وکلای برجسته: 10 تا از بهترین وکیل کیفری در اصفهان ⚖️
وکیل باید در زمینه کودک آزاری به صورت تخصصی فعالیت حقوقی داشته باشد تا با تمامی تبصرههای قانونی و رویههای قضایی آشنایی پیدا کند و بتواند از حقوق کودک دفاع نماید. از سوی دیگر وکیل مورد نظر باید سابقه درخشانی نیز در پیگیری پروندههای قضایی داشته باشد. چرا که تجربه وکلا در رسیدگی به پروندههای مختلف سبب میشود که شانس کسب پیروزی افزایش پیدا کند.
وکیل آشنایی بیشتری با مواد قانونی دارد و به همین سبب راهکارهایی که در پیش میگیرد به طور قطع او را به موفقیت میرساند. حمایت از کودکان در جامعه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و به همین سبب قانونگذار قوانین سختگیرانهای را در این زمینه به تصویب رسانده است. وکیل با درک کامل از حقوق قانونی کودک برای تحقق اهداف او قدم برمیدارد.
اثرات کودک آزاری در بزرگسالی
اشاره داشتیم که آسیب رساندن به کودک میتواند جسم و روح کودک را درگیر کرده و معضلات جنسی بسیاری را نیز برای او به دنبال داشته باشد اما برخی از اثرات مخرب برای سالها با کودک همراه میشود و در بزرگسالی او نیز تاثیرگذار خواهد بود. بسته به اینکه نوع آزار کودک چگونه باشد میتواند اثرات کودک آزاری در بزرگسالی را تعیین نماید؛ اما باید بگوییم که تمامی انواع آزار رساندن در کودک در بلند مدت نیز اثراتی را به دنبال خواهند داشت.
برای مثال اگر آسیبهایی وارد شده به کودک جسمی باشد ممکن است آثار این خسارات تا سالها با کودک همراه بوده و او را آزار دهد. کودک حق دارد تا از جسمی سالم برخوردار باشد تا به این شکل به رشد او خللی وارد نگردد. هرگاه والدین یا سایر افراد جامعه درصدد آسیب جسمی به کودک برآیند ممکن است که او نتواند آنطور که باید از لحاظ جسمی رشد کند و این مسئله چه بسا بر روی روح و روان او نیز اثر بگذارد.
همچنین تحقیر کودک یا توهین به او میتواند منجر به افزایش استرس و اضطراب برای بزرگسالی شود. روانشناسان بر این عقیده هستند که ریشه بسیاری از بیماریهای روانی در کودکی نهفته است؛ بنابراین لازم است محیطی امن و آرام را برای رشد و تعالی کودکان فراهم نماییم تا در بزرگسالی با کمبود اعتماد به نفس و استرس و اضطراب بیش از حد روبرو نشوند.
سو استفاده جنسی از کودک نیز میتواند منجر به پایمال شدن عزت نفس او در بزرگسالی شود. اگر کودک مورد بهرهبرداری جنسی قرار بگیرد در بزرگسالی نمیتواند آنطور که باید نیازهای جنسی خود را برطرف نموده و حتی ممکن است بر روی تشکیل خانواده از سوی او نیز اثرات مخربی داشته باشد. در بسیاری از موارد مشاهده شده که سوء استفاده جنسی از کودکان منجر به اختلالات شخصیتی در وی شده است.
روش اثبات کودک آزاری در محاکم قضایی
اگر در محاکم قضایی پروندهای در زمینه کودک آزاری اقامه شده باشد لازم است تا ابتدا علیه فرد متهم جرم صورت گرفته به طور کامل اثبات شود تا بتوان مجازاتهایی را برای او در نظر گرفت؛ اما نکته قابل ذکر این است که اثبات جرم کودک آزاری چندان هم دشوار نیست و با استفاده از روشهای مختلفی میتوان در این زمینه گامهای مثبتی را برداشت.
در ابتدا لازم است به این نکته اشاره داشته باشیم که برای اقامه دعاوی مربوط به کودک آزاری نیازی به شاکی خصوصی نیست؛ یعنی ماموران انتظامی میتوانند به این مسئله رسیدگی کرده و در قالب شاکی عمومی وارد عمل شوند. البته اگر افراد در سطح جامعه یا خانواده متوجه جرایمی از دین دست شدن میتوانند آن را به مراکز پلیس اطلاع دهند تا به آن رسیدگی شود.
اقرار فرد متهم یکی از راههای اثبات جرم میباشد. نکته دیگری که باید در اینجا به آن اشاره داشته باشیم این است که اگر پرونده شاکی خصوصی داشته باشد برای اقامه دعاوی کیفری لازم است در دفاتر خدمات الکترونیکی حضور پیدا کرده و شکایتنامه تنظیم کند. در چنین شرایطی ابتدا در دادسرا جوانب مختلف جرم صورت گرفته مورد بررسی قرار میگیرد.
اگر ادله و مستندات کافی در پرونده وجود داشت آنگاه پرونده به دادگاههای کیفری ارجاع داده میشود تا در آنجا مدارک و مستندات لازم مورد بررسی قرار بگیرد. یکی دیگر از راههایی که برای اثبات وقوع جرم کودک آزاری وجود دارد استشهادیه است. در صورتی که افرادی شاهد وقوع جرم باشند میتوانید از شهادت آنها در محاکم قضایی کمک گرفته و جرم را اثبات کنید.
به هر حال استخدام یک وکیل متخصص و آشنا به مسائل مربوطه سبب میشود تا در مدت زمان کمتری به خواستههای حقوقی خود در این زمینه دست پیدا کنید. وکیل با رویههای قضایی به طور کامل آشنایی دارد و میتواند مدارک مستندات کافی برای اثبات جرم را جمع آوری نماید. به هر حال با ارائه مشاوره حقوقی از وکیل میتوانید در این زمینه گامهای محکمتری را بردارید.
کلام آخر
اشاره داشتیم که کودک آزاری میتواند اثرات مخربی را برای جسم و روح کودک به دنبال داشته باشد و در بلند مدت او را مورد تهدید قرار دهد. همچنین بیان نمودیم که وارد آوردن آسیبهای جدی به کودک در چند دسته کلی تقسیم بندی میشود که هر یک از آنها میتواند اثرات مخرب خاص خود را به دنبال داشته باشد. در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان قوانین سختگیرانهای به تصویب رسیده تا در درجه اول از حقوق کودکان دفاع کرده و سپس مجازاتهایی را در این زمینه به تصویب برساند. ممنون میشویم اگر نظرات خود را درباره مقاله بالا با مخاطبان وکلای اصفهان به اشتراک بگذارید.
