امروزه تعداد زیادی از پروندههای مفتوحه در محاکم قضایی جزو حقوق ملکی به شمار میروند. در شرایطی ممکن است افراد به صورت مشترک ملکی را در اختیار داشته باشند و یکی از شرکا بر ملک مشاع تصرف غیرقانونی پیدا کند. این نوع از تصرف زمانی اتفاق میافتد که شخص بدون کسب رضایت سایر شرکها بر آن تصرف پیدا کند. منظور تصرف هرگونه اجاره دادن، تغییر کاربری، سکونت در ملک و مواردی از این جنس میباشد. در چنین شرایطی است که قانون به خواهان این اجازه را میدهد که دعوای خلع ید مشاعی را علیه دیگری در محاکم قضایی اقامه نماید و از این طریق حق و حقوق قانونی خود را به طور کامل مطالبه کند. در سایت وکلای اصفهان توضیحات بیشتری در این خصوص خواهیم داد.
وقت خوندن نداری؟ اصلا نگران نباش، نسخه صوتی رو پلی کن.
دسترسی سریع و آسان به وکلای برگزیده: 10 تا از بهترین وکیل اصفهان ⚖️
ملک مشایی چیست؟
پیش از اینکه درباره خلع ید مشاعی صحبت کنیم لازم است درباره ملک مشاعی اطلاعات کافی را به دست آورید. در واقع ملک ملکی است که دارای دو یا چند مالک میباشد در واقع دو یا چند نفر در چنین شرایطی به صورت مشترک مالکیت ملک مورد نظر را در اختیار دارند. در واقع اگر مالکیت یک ملک به دو یا چند نفر تعلق داشته باشد آن ملک را میتوانیم ملک مشاع بدانیم.
مشاع در واقع به معنای مشترک است و زمانی اطلاق میگردد که چند شخص به صورت مشترک مالکیت ملکی را در اختیار داشته باشند. تصور کنید که ۳ یا چند نفر تصمیم میگیرند که آپارتمانی را خریداری کنند در چنین شرایطی هر یک از آنها به صورت مشاع و مشترک مالکیت آپارتمان خریداری شده را در اختیار دارد و آپارتمان ملک مشام محسوب میشود.
منظور از خلع ید چیست؟
حالا که میخواهیم درباره خلع ید ملک مشاعی توضیحاتی را ارائه دهیم باید بگوییم که خلع ید در اصطلاحات قانونی به معنای رفع تصرف ملک از متصرف غیرقانونی میباشد. در واقع خلع ید به دستور دادگاه ذی صلاح صورت میپذیرد. برای مثال تصور کنید که شخصی بدون مجوزهای قانونی و بدون اینکه اذن مالک را دریافت کرده باشد بر ملکی تصرف پیدا کند.
در چنین شرایطی است که خواهان میتواند از دادگاه درخواست خلع ید برای اخراج فرد از ملک مورد نظر را داشته باشد. به زبان سادهتر باید بگوییم به اخراج متصرف غیرقانونی از ملک مورد نظر و رفع تصرف او در اصطلاح خلع ید گفته میشود. در واقع میتوانیم بگوییم که خلع ید یکی از دعاوی پرتکرار در محاکم قضایی به شمار میرود که همواره تعداد زیادی از پروندهها در دادگاه به آن اختصاص پیدا کرده است.
خلع ید مشایی چیست؟
حالا که با مفاهیم ملک مشاع و خلع ید آشنا شدید راحتتر میتوانیم در این خصوص توضیح دهیم که خلع ید مشایی چیست؟ در واقع خلع ید مشاع زمانی اتفاق میافتد که یکی از شرکای ملک بدون اینکه از دیگران اجازه کسب کرده باشد کل ملک را تصرف نماید. بر اساس قانون تمامی شرکا به صورت مشترک مالک ملک به شمار میروند و شخصی نمیتواند به صورت غیرقانونی بر ملک تصرف پیدا کند.
در ماده ۵۸۲ از قانون مدنی اشاره شده است که هر یک از شرکا تنها در صورتی میتوانند بر اموال مشاع تصرف پیدا کنند که اجازه سایر شرکا را نیز کسب کرده باشند. در واقع اگر شخصی بدون اینکه رضایت سایر شرکای ملک مشاع را کسب کرده باشد سعی کند تا تمام ملک را تصرف نماید غاصب محسوب شده و میتوان علیه او در محاکم قضایی دعوایی را اقامه نمود.
تصرف زمانی اتفاق میافتد که فرد برای مثال ملک مورد نظر را اجاره داده باشد برای مثال تصور کنید که سه نفر به صورت مشترک ملکی را خریداری کردهاند در این شرایط اگر یکی از آنها ملک را بدون اجازه دیگران به اجاره بدهد مرتکب جرم شده و میتوان دعوای خلع ید را علیه او اقامه نمود. از سوی دیگر سکونت در ملک مورد نظر نیز بدون اجازه سایر شرکا غیرقانونی میباشد.
در چنین شرایطی است که هر یک از شرکا به صورت مجزا میتواند دعوای خلع ید مشاعی را علیه فرد متصرف اقامه نماید و با ارائه دلایل و مستندات به دادگاه رسیدگی کننده به پرونده خواستههای حقوقی خود را تامین نماید؛ اما اگر تصرف شخص با رضایت تمامی شرکای ملک مشاع باشد دیگر نمیتوان آن را جزو جرایم شمار آورد و دعاوی مربوط به خلع ید معنایی پیدا نخواهد کرد.
دسترسی سریع و آسان به وکلای برگزیده: 10 تا از بهترین وکیل ملکی در اصفهان ⚖️
شرایط اقامه کردن دعوای خلع ید مشاعی
اشاره کردیم که اگر دو یا چند نفر به صورت مشا ملکی را خریداری کرده و یا اینکه مالکیت آن را در اختیار داشته باشند هرگز یکی از شرکا نمیتواند بدون اجازه دیگران بر آن تصرف پیدا کند. در صورتی که این اتفاق بیفتد و یکی از شرکا بدون اجازه دیگران بر آن تصرف پیدا کند قانونی حق را داده است تا علیه او دعوای خلع ید قمه شود. در ادامه شرایط خلع ید مشایی را مورد بررسی قرار خواهیم داد:
- به این مسئله توجه داشته باشید که بر اساس قانون دعوای خلع ید رو تنها میتوان در خصوص اموال غیرمنقول اقامه نمود. اموال در قانون به دو دسته اموال منقول و اموال غیرمنقول تقسیم میشوند اموال غیرمنقول شامل آن دسته از اموالی هستند که قابلیت نقل و انتقال را ندارند که از جمله مهمترین آنها میتوانیم به زمین، آپارتمان، ویلا و سایر املاک اشاره داشته باشیم
- خوانده در دعاوی مربوط به خلع ید باید به صورت کاملاً غیرقانونی بر ملک مورد نظر تصرف داشته باشد و اگر او اذن سایر شرکای ملک را دریافت کرده باشد. در واقع لازم است که خوانده بدون کسب رضایت سایر شرکا بر ملک تصرف پیدا کرده باشد
- خواهان یعنی کسی که دعوایی را علیه دیگری در محاکم قضایی اقامه مینماید میبایست یکی از مالکان رسمی ملک مشاع مورد نظر باشد تا دعوا از او در محاکم قضایی پذیرفته شود
- لازم به ذکر است که هر یک از شرکای ملک مشاع میتوانند به صورت مجزا دعوایی را علیه شخص متصرف اقامه نمایند و از دادگاه ذیصلاح بخواهند که فرد متصرف را از ملک مشاع اخراج نماید
مدارک لازم برای اقامه دعوای خلع ید مشاعی
در قسمت قبل از مقاله درباره شرایط اقامه دعاوی مربوط به خلع ید مشاعی توضیحاتی را ارائه کردیم اگر چنانچه در پرونده شما شرایط بالا وجود داشته باشد میتوانید از طریق دادگاه پیگیر حقوق قانونی خود باشید اما لازم است مدارک و مستنداتی را جمع آوری کنید. در ادامه این مطلب سعی داریم برخی از مدارک و مستندات مورد نیاز برای اقامه این دعاوی را مورد بررسی قرار دهیم:
- برای اینکه احراز هویت مالک به درستی انجام شود لازم است تا خواهان همواره کارت ملی هوشمند خود را در محاکم قضایی به همراه داشته باشد چرا که این سند جزو مهمترین اوراق هویتی هر شخص به شمار میرود
- سند رسمی ملکی که مورد تصرف قرار گرفته است را باید به همراه داشته باشید این سند میتواند سند زمین، ویلا، آپارتمان و یا هر نوع سند دیگری باشد
- برای اینکه بتوانید ادعای خود را در دادگاه به اثبات برسانید لازم است چند شاهد را نیز به دادگاه معرفی کنید علاوه بر این در شرایطی نیز از شما خواسته میشود که استشهادیه محلی جمع آوری کرده و آن را ارائه کنید
- کارشناسان مربوطه از سوی دادگاه ارسال خواهند شد تا بررسیهای محلی در خصوص ملک مورد تصرف قرار گرفته انجام شود سپس این کارشناسان نظرات خود را به دادگاه ارائه خواهند داد
- همچنین لازم است فرم ارزش منطقهای به طور کامل تهیه و ارائه شود چرا که با استفاده از این فرم دادگاه میتواند هزینههای مربوط به تکمیل مراحل دادرسی را محاسبه کند
روند رسیدگی به دعوای خلع ید مشاعی
بر اساس قانون هر یک از شرکای ملک مشاعی میتواند دعوای خلع ید مشایی را علیه فرد متصرف اقامه کرده و پیگیری قانونی برای احقاق منافع خود را داشته باشد. در واقع دعاوی مربوط به خلع ید در دو مرحله بدوی و تجدید نظر قابل پیگیری میباشد. مرجع صالح برای رسیدگی به دعاوی خلع ید دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک میباشد که پرونده به آنجا ارسال خواهد شد.
از طریق پیامک تاریخ تشکیل جلسه برای رسیدگی به پرونده به طرفین دعوی اعلام خواهد شد و آنها ملزم هستند که در این تاریخ در دادگاه مربوط حضور پیدا کنند. در این صورت است که از طرفین خواسته میشود که دفاعیات شفاهی خود را در دادگاه ارائه کنند از سوی دیگر در شرایطی خواسته میشود که کارشناس دادگستری ابعاد مختلف پرونده را از جنبههای گوناگون مورد بررسی قرار دهد.
در نهایت دادگاه صالح رای خود را در خصوص پروندههای مربوط به خلع ید مشایی صادر خواهد کرد. رای دادگاه در نهایت به طرفین اطلاع داده خواهد شد به آنها به مدت ۲۰ روز فرصت دارند که در دادگاه تجدید نظر اعتراض خود را اعلام نمایند. اگر هر یک از طرفین به رای صادر شده از سوی دادگاه بدوی اعتراض داشته باشند پرونده برای رسیدگیهای بیشتر به دادگاه تجدید نظر ارسال خواهد شد.
دادگاه تجدید نظر در نهایت پرونده را از جنبههای دیگری مورد بررسی قرار خواهد داد و رای خود را در این خصوص صادر مینماید. رای که از سوی دادگاه تجدید نظر صادر شود به هیچ عنوان قابلیت اعتراض ندارد و قطعی میباشد. پرونده برای اجرای حکم به اجرای احکام همان دادگاه بدوی ارسال خواهد شد تا رسیدگیها و مراحل اجرا به طور کامل انجام شود.
نقش وکیل در دعاوی خلع ید مشاعی چیست؟
معمولاً دعاوی مربوط به خلع ید مشاعی با پیچیدگیهای بسیار زیادی همراه هستند و نباید توقع داشته باشیم که طبق یک روال خاص به پیش بروند بنابراین اگر از یک وکیل متخصص و مجرب در پیگیری این پروندهها استفاده کنید شانس موفقیت خود را افزایش خواهید داد. وکیل گامهای موثری را به سوی تحقق اهداف شما برمیدارد و شانس پیروزی را افزایش میدهد.
علاوه بر این وکیل میتواند در جمع آوری مدارک و مستندات به موکل خود کمک کند و موقعیتی را فراهم نماید که او در مدت زمان کمتری به خواستههای خود در زمینه خلع ید برسد. از سوی دیگر اگر زمان کافی برای حضور در دادگاه را ندارید لازم است به این نکته اشاره داشته باشیم که وکیل میتواند به نیابت از شما در دادگاه حاضر شده و دفاعیات شفاهی و کتبی را انجام دهد.
زمان و هزینههای شما با استفاده از وکلای حرفهای و متخصص به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند و این یکی از مهمترین مزیتهای استخدام وکیل در پروندههای خلع ید میباشد. در صورتی که به آرایه صادر شده از دادگاه بدوی اعتراضی داشته باشید وکیل میتواند با تنظیم دادخواست این مسئله را از نظر قانونی پیگیری کرده و حکم عادلانه را خواستار باشد.
در صورتی که تمامی شریکها در این خصوص شکایت داشته باشند وکیل میتواند به نیابت از تمامی شرکا و پیگیر حقوق آنها در محاکم قضایی باشد و رفع تصرف را خواستار گردد. از سوی دیگر باید اشاره کنیم که وکلای ملکی معمولاً باید تخصصهای لازم در این حوزه را داشته باشند چرا که در این صورت احتمال کسب پیروزی برای شما در محاکم قضایی افزایش پیدا خواهد کرد.
دعاوی خلع ید مشاعی چقدر طول میکشد؟
نمیتوانیم هرگز زمان دقیقی را برای دعاوی خلع ید مشاعی ارائه کنیم و آن را در نظر بگیریم چرا که شرایط پروندههای مختلف با یکدیگر متفاوت است و نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که تمامی پروندههای خلع ید در مدت زمان مشخصی به سرانجام برسند. در نظر داشته باشید که این زمان که برای رسیدگی به پروندههای خلع ید در نظر گرفته میشود در پروندههای مختلف متغیر است.
از یک سو پیچیدگیهای موجود در پروندههای خلع ید در مدت زمان رسیدگی به آن تاثیرگذار است و از سوی دیگر شلوغیهای شعبه رسیدگی کننده در دادگاه نیز بر این امر اثر میگذارد؛ یعنی هرچه پرونده پیچیدهتر باشد و شعبه رسیدگی کننده به پرونده شلوغتر باشد قطعاً رسیدگی به پرونده در مدت زمان بیشتری به طول خواهد انجامید.
البته باید این را بدانیم که استخدام وکیل میتواند نقش موثری در کاهش هزینهها و زمان رسیدگی به پرونده داشته باشد چرا که وکیل آگاهی کاملی در خصوص قوانین و مقررات دارد و میتواند راهکارهای عملیتری را به متقاضیان خود ارائه کند. به شما توصیه میکنیم که برای پیشبرد اهداف خود حتماً از وکلای پایه یک دادگستری در این حوزه استفاده کنید.
به هر حال باید بدانیم که دانش حقوقی وکیل در سطح بسیار بالایی قرار دارد و او میتواند با استفاده از تجربیات خود پرونده را از مسیری دنبال کند که در مدت زمان کمتری به نتیجه برسد. حتماً به سراغ وکلایی بروید که در زمینه دعاوی خلع ید و سایر دعاوی ملکی دارای تخصصهای لازم هستند و میتوانند راهکارهای معقولانهتر و عملیتری را به شما پیشنهاد دهند.
ارکان تشکیل دهنده دعوای خلع ید مشاعی
ارکان تشکیل دهنده دعاوی خلع ید مشاعی در واقع آن دسته از مواردی هستند که برای اثبات ادعای خود در دادگاه ملزم به اثبات آنها میباشید. در واقع اگر شخصی به صورت غیرقانونی و بدون رضایت فرد دیگر بر ملک او تصرف پیدا کند فرد میتواند برای احقاق حقوق خود اقامه دعوای خلع ید کند. در ادامه مهمترین ارکان تشکیل دهنده این دعوی را بررسی میکنیم:
- دقت داشته باشید که دعوای مربوط به خلع ید مشایی را برای اموال غیرمنقول میتوانید اقامه کنید یعنی آن دسته از اموالی که شامل املاک و موارد آن میشود. در واقع باید این مسئله را به در دادگاه اثبات نماییم که تصرف در اموال غیرمنقول صورت گرفته است چرا که تصرف در اموال منقول برای دادگاه رسیدگی کننده به پرونده هیچ گونه معنایی ندارد.
- در واقع فرد خواهان ملزم است که در دادگاه این مسئله را مورد اثبات قرار دهد که فرد متهم بر اموال غیرمنقول به طور کامل تسلط و تصرف پیدا کرده است. در صورتی که او نتواند این مسئله را در محاکم قضایی اثبات کند قطعاً نمیتواند به حقوق قانونی خود در این زمینه برسد.
- در دعاوی خلع ید مشاعی لازم است که عدوانی بودن تصرف صورت گرفته اثبات شود. در واقع لازم است این مسئله به اثبات برسد که فرد متهم با قهر و غلبه و اجبار بر ملک مورد نظر تصرف پیدا کرده است. لازم میباشد این مسئله در محاکم قضایی اثبات شود که تصرف فرد متهم هیچ گونه مجوز قانونی را به دنبال نداشته و فرد نیز به این مسئله رضایت ندارد
- در واقع اگر فرد خواهان یکی از شرکای ملک مشاع باشد لازم است تا اسناد و مدارکی را به دادگاه ارسال نماید که مالکیت او بر ملک مورد نظر را به اثبات برساند. برای این کار او میتواند سند رسمی ملک مورد نظر را به دادگاه و سایر محاکم قضایی ارسال نماید
- در صورتی که فرد سند و مدرکی برای اثبات مالکیت خود نداشته باشد لازم است تا در ابتدا به دنبال دعاوی خلع ید مشاعی بوده و سپس مالکیت خود را در دعوایی جداگانه به اثبات برساند
- در واقع مهمترین هدف از اقامه دعاوی مربوط به خلع ید رفع تصرف از ملک مشاع میباشد تا حق و حقوقی از هیچ کدام از شرکا ضایع نشود و بتوانند به حقوق قانونی خود دست پیدا کنند
تفاوت دعوای خلع ید و تخلیه ید
باید ابتدا تفاوت خلع ید مشاعی و مفروزی را بررسی کنیم و سپس مقایسهای با دعاوی مربوط به تخلیه داشته باشیم. در دعاوی مربوط به خلع ید و تخلیه ملک تصرف فرد متهم به ملک مورد نظر به صورت کاملاً غازبانه بوده است و در آن قهر و اجبار وجود دارد. در واقع فرد متهم در این دو شیوه از اجبار برای رسیدن به اهداف خود در زمینه تصرف ملک استفاده میکند و مجوز قانونی در این خصوص وجود ندارد.
در دعاوی خلع ید تصرف معمولا از طریق قراردادها مثلاً قرارداد اجارهنامه اتفاق میافتد. در واقع در دعاوی خلع ید معمولاً توافقنامهای بین دو طرف انجام میشود و فرد متهم با رضایت دیگری بر ملک تصرف پیدا میکند اما در زمان پایان یافتن توافقنامه به هیچ عنوان تصرف خود از ملک مورد نظر را اتمام نمیدهد و همین مسئله باعث بروز مشکلاتی میشود.
در واقع دعاوی خلع ید مشاعی یک دعوای مالی به شمار میرود که در آن اثبات مالکیت عینی مطلوب میباشد. در واقع در دعاوی خلع ید لازم است مدارک و مستنداتی به دادگاه مربوطه ارسال شود تا مالکیت فرد بر ملک مورد نظر به طور کامل اثبات شود. در دعاوی تخلیه ید علاوه بر اینکه باید اثبات مالکیت صورت بگیرد عدوانی بودن تصرف نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار میباشد.
به هر حال شما برای پیگیری خواستههای خود در دعاوی مربوط به خلع ید میتوانید از وکلای شاخص و ممتاز استفاده کنید. این وکلا دارای دانش حقوقی بالا و تجربیات کافی در زمینه دعاوی مطرح شده هستند و میتوانند در پروندههای ملکی به بهترین شکل ممکن شما را راهنمایی کنند. به شما توصیه میکنیم که طبق دستورالعملهای اعلام شده از سوی وکیل قدم بردارید تا مشکلی از این بابت ایجاد نشود.
کلام آخر
همین که حاضر شدید قسمتی از وقت روزمره خود را صرف مطالعه این مطلب حقوقی در وب سایت حقوقی وکلای اصفهان کنید برای ما و تیم مجرب این سایت ارزشمند است و لازم می باشد از شما صمیمانه تشکر نماییم. در این مقاله تلاش اصلی ما بر این بود تا خلع ید مشاعی به عنوان یکی از موضوعات حقوقی بسیار مهم در دعاوی ملکی را مورد بررسی قرار دهیم. اشاره کردیم که اگر ملکی دارای مالکیت مشاع باشد و یکی از شرکا یا شخص دیگری در آن تصرف نماید امکان طرح دعوای خلع ید هست. در پایان اگر سوالی درباره این موضوع دارید لطفا آن را برای ما بنویسید.
